به گزارش پایگاه خبری ندای فردا، در همین راستا، گروه فولاد مبارکه اصفهان با همکاری سازمان جهاد کشاورزی استان، از طرح «توسعه کشت گیاهان دارویی در منطقه شرق و شهرهای منتخب استان اصفهان» رونمایی کرده است. این طرح به‌عنوان یک پایلوت الگویی، با هدف کاهش مصرف آب، افزایش بهره‌وری اقتصادی، و ایجاد اشتغال پایدار در مناطق کم‌آب طراحی شده و از محل مسئولیت اجتماعی شرکت فولاد تأمین مالی می‌شود.

در پاسخ به بحران کم‌آبی و مصرف بی‌رویه منابع زیرزمینی در بخش کشاورزی، گروه فولاد مبارکه با همکاری جهاد کشاورزی استان اصفهان، طرح «توسعه کشت گیاهان دارویی» را در ۱۳ شهرستان کم‌آب استان اجرایی کرده است.

این طرح با سرمایه‌گذاری مستقیم فولاد مبارکه و هدف‌گذاری ۵۱۱ هکتار سطح زیر کشت، بر پایه کشت گونه‌های کم‌آب‌بر مانند زعفران، کاپاریس و کاکتوس اپونتیا طراحی شده و با مدل کشاورزی قراردادی، پرداخت تسهیلات، و نظارت تخصصی، الگویی نوین برای توسعه پایدار در مناطق بحرانی ارائه می‌دهد.

یکی از راهبردهای مؤثر برای کاهش فشار بر منابع آب زیرزمینی، اصلاح الگوی کشت و جایگزینی محصولات پرمصرف با گونه‌های کم‌مصرف و اقتصادی‌تر است. این طرح با هدف کاهش مصرف آب، ارتقای بهره‌وری زمین‌های کشاورزی، و ایجاد ارزش افزوده اقتصادی در مناطق کم‌آب طراحی شده و بخشی از مسئولیت اجتماعی این بنگاه صنعتی بزرگ را در حوزه پایداری منابع طبیعی نمایندگی می‌کند.

در فاز اجرایی طرح، شناسایی کشاورزان واجد شرایط در شهرستان‌های شرقی استان اصفهان آغاز شده است. این مناطق به دلیل اقلیم خشک، منابع آبی محدود و سابقه کشت دیم، برای توسعه گیاهان دارویی کم‌آب‌بر مانند زعفران، گل‌محمدی، آویشن، زیره و آنغوزه انتخاب شده‌اند. کارشناسان جهاد کشاورزی با همکاری دفاتر محلی، اقدام به بررسی کیفیت خاک، دسترسی به منابع آبی، و آمادگی کشاورزان برای مشارکت در طرح کرده‌اند.

پس از مرحله شناسایی، قراردادهای رسمی با کشاورزان منعقد شده که شامل تعهدات دوطرفه در زمینه نوع محصول، سطح زیر کشت، زمان‌بندی برداشت و نحوه فروش است. گروه فولاد مبارکه به‌عنوان سرمایه‌گذار اصلی، بخشی از هزینه‌های اولیه کشت را متقبل شده و در قالب این قراردادها، وجوه حمایتی به حساب کشاورزان واریز شده است. این حمایت مالی شامل تأمین بذر، کودهای زیستی، آموزش‌های فنی و تضمین خرید محصول در پایان فصل برداشت است.

همچنین، برای افزایش بهره‌وری و کاهش ریسک، سامانه‌های پایش هوشمند و مشاوره‌های تخصصی در اختیار کشاورزان قرار گرفته تا بتوانند با کمترین مصرف آب، بیشترین بازدهی را از زمین‌های خود داشته باشند. این مدل مشارکتی، نه‌تنها به احیای اراضی کم‌بازده کمک می‌کند، بلکه زمینه‌ساز ایجاد زنجیره ارزش در صنعت گیاهان دارویی و صادرات هدفمند محصولات فرآوری‌شده خواهد بود.

این پروژه با تمرکز بر کشت گیاهان دارویی کم‌آب‌بر و مقاوم به شوری مانند زعفران، کاپاریس (علف مار) و کاکتوس اپونتیا، در ۱۳ شهرستان هدف از جمله نایین، خور و بیابانک، اردستان، ورزنه، هرند، کوهپایه، جرقویه، شهرضا، دهاقان، مبارکه، اصفهان و خمینی‌شهر اجرا می‌شود. مجموع سطح زیر کشت در این شهرستان‌ها به ۵۱۱ هکتار می‌رسد که شامل ۱۰ هکتار زعفران، ۵۱۱ هکتار کاپاریس و ۵۰۱ هکتار کاکتوس اپونتیا است.

کشاورزان واجد شرایط برای مشارکت در این طرح باید عضو اتاق اصناف کشاورزی باشند، توانایی ارائه وثایق لازم برای کشت قراردادی را داشته باشند، و زمین مناسب با آب کافی و کیفیت مطلوب در اختیار داشته باشند. حد نصاب سطح کشت برای هر محصول نیز مشخص شده است تا از بروز تعارضات اجتماعی جلوگیری شود:

سازوکار مالی و نظارتی

وجه حمایتی طرح از محل مسئولیت اجتماعی شرکت فولاد مبارکه به حساب صندوق حمایت از توسعه بخش کشاورزی استان واریز می‌شود. قراردادهای کشت توسط سه شرکت مجری تهیه و به اداره امور حقوقی جهاد کشاورزی و صندوق حمایت ارائه می‌گردد. بازپرداخت تسهیلات با توجه به نوع محصول و زمان رسیدن به بازده اقتصادی، حداقل ۵۰ ماهه در نظر گرفته شده و در صورت تأیید ناظر طرح، امکان تمدید یک‌ساله نیز وجود دارد.

تضمین‌های لازم از کشاورزان و شرکت‌های مجری اخذ شده و در قالب قراردادهای سه‌جانبه بین کشاورز، مجری و صندوق حمایت تنظیم می‌شود. در صورت بروز اختلاف، اتاق اصناف کشاورزی به‌عنوان مرجع حل اختلاف تعیین شده است.

پرداخت وجه به شرکت‌های مجری نیز بر اساس پیشرفت فیزیکی طرح و پس از تأیید ناظر (سازمان جهاد کشاورزی و مرکز تحقیقات) انجام می‌شود. نظارت بر عملیات اجرایی نیز به‌صورت مستمر توسط نهادهای تخصصی استان صورت می‌گیرد.

پروژه انتقال آب دریا به اصفهان، تصمیمی استراتژیک برای حل بحران آب استان اصفهان

سعید زرندی، مدیرعامل فولاد مبارکه در مجمع عمومی عادی سالیانه این شرکت و در پاسخ به سهامداران گفت: پروژه انتقال آب دریا به اصفهان، تصمیمی استراتژیک برای حل بحران آب در استان اصفهان بوده است، شاید بتوان گفت فولاد مبارکه مسئولیت اصلی اجرای این پروژه را بر عهده گرفته و دین خود را در فاز اول از سیرجان تا شهرستان مبارکه اجرایی خواهد کرد.

باید توجه داشت که پروژه انتقال آب دریا برای تأمین آب صنعت است و بعد از بهره‌برداری نهایی از این پروژه، برداشت آب صنایع استان اصفهان از زاینده‌رود منفک خواهد شد؛ این را می‌توان اقدام مثبتی در راستای احیای زاینده‌رود دانست، اما باید توجه داشت که احیای زاینده‌رود فقط با این گام محقق نمی‌شود و باید مصارف بالادست و موضوعات دیگر برای احیای دائمی زاینده‌رود پیگیری شود.

فولاد مبارکه تمام توان و انرژی خود را برای حل مشکل آب در اصفهان به کار گرفته و بالاترین سرمایه‌گذاری نیز توسط این مجتمع صنعتی انجام شده است؛ امروز آب دریا به شاهین‌شهر و پالایشگاه اصفهان رسیده و شاخه جنوب پروژه به طول ۱۹۵ کیلومتر  جهت تامین آب فولاد مبارکه   است که در حال حاضر تنها ۹.۵ کیلومتر لوله‌گذاری به فولاد مبارکه باقی مانده و تقریباً این پروژه به اتمام رسیده است.

برای انتقال این آب حدود ۸۰۵ کیلومتر کار جدی برای لوله‌گذاری انجام شده و امید داریم با بهره‌برداری کامل این پروژه، یک قدم برای حل بحران آب اصفهان برداشته شود؛ برای اجرای فاز دوم این پروژه، مطالعاتی انجام شده که حتماً باید وزرای نیرو، صنعت و سایر سهامداران در این زمینه اظهار نظر کنند.

از دانشگاه اصفهان خواسته‌ایم که درخصوص ابعاد اجتماعی و اقتصادی این پروژه مطالعاتی را داشته باشند؛ سایر صنایع موجود در استان اصفهان درخواست اتصال به آب دریا را داشته‌اند و این در حالی است که پروژه انتقال آب به مدت ۳ سال منبع هزینه بوده اما امیدواریم در آینده محل درآمد باشد.

فولاد مبارکه طی ۸ سال گذشته با اجرای طرح‌هایی برای صرفه‌جویی در مصرف آب، میزان مصرف آب برای تولید یک کیلوگرم فولاد را به ۲.۵ متر مکعب کاهش داده و برای این امر از پساب شهرهای اطراف نیز استفاده کرده است؛ فولاد مبارکه برای اجرای طرح انتقال آب دریا به اصفهان هم دین ۴۲ درصدی خود را ادا کرده و هم نسبت به تأمین ورق برای لوله اقدام کرده و بار مهمی از استان اصفهان را برداشته و به‌دنبال اجرای طرح‌هایی برای توسعه پایدار تأمین آب همچون برق هستیم.