رئیس کمیسیون هوشمندسازی و حمل‌ونقل شورای اسلامی شهر اصفهان و مدیرعامل بنیاد میراث ناملموس اصفهان گفت: با انتقال آب اصفهان به یزد بزرگترین خیانت و بزرگ‌ترین آسیب به احداث قنات‌ها و نگهداری آن‌ها صورت گرفت، قنات‌هایی که می‌توانستند همچنان نیاز آبی منطقه را تأمین کنند، از بین رفته‌اند و در مقابل، اصفهان نیز با بی‌آبی و خشک‌شدن زاینده‌رود مواجه شد

به گزارش پایگاه خبری ندای فردا،ابوالفضل قربانی در همایش بین‌المللی «تأثیرات اقلیم بر میراث ناملموس» با اشاره به ضرورت توجه ملی و بین‌المللی به میراث فرهنگی ناملموس، اظهار کرد: تأسیس بنیاد میراث ناملموس اصفهان از سال ۱۳۹۴ یکی از اقدامات شاخصی بود که با توصیه شبکه همکاری‌های بین‌شهری میراث ناملموس پس از اجلاس ۲۰۱۰ و عضویت شهرداری اصفهان در این شبکه شکل گرفت. امروز این بنیاد به‌عنوان یک دفتر منطقه‌ای فعال زیرمجموعه شبکه شهرهای تاریخی فعالیت می‌کند و توانسته پروژه‌های متعددی را پیش ببرد.

وی با بیان اینکه اصفهان در این حوزه پیشگام بوده است، افزود: اولین اقدام بنیاد، انتشار کتابی با عنوان «قدرت نرم میراث ناملموس» بود که نمونه مشابه آن در منابع فارسی کمتر وجود دارد. اقدام ارزشمند دیگر سیاهه‌برداری از هزار میراث ناملموس استان اصفهان بود که در قالب پنج جلد در حال انتشار است؛ بخشی از این میراث در معرض خطر جدی قرار دارد و برخی حتی دیگر نمونه‌ای از آن در جامعه باقی نمانده است.

مدیرعامل بنیاد میراث ناملموس اصفهان ادامه داد: مطالعه میراث ناملموس تخت فولاد اصفهان نیز مراحل پایانی خود را می‌گذراند و به‌زودی منتشر خواهد شد. همچنین پژوهش‌هایی در خصوص میراث ناملموس ارامنه اصفهان و بررسی پیوند میان فامیلی‌ها و مهارت‌های سنتی در شهر در دست انجام است. تفاهم‌نامه‌ای نیز با شهرداری اصفهان منعقد شده تا در حوزه شهرسازی، اقدامات حفاظتی از میراث ناملموس تقویت شود.

وی با اشاره به نمونه‌های عینی میراث معماری و فنون سنتی در اصفهان گفت: سازه‌هایی مانند سقف‌های مسطح سنتی که با مصالح غیرمدرن، چوب و طناب ساخته شده‌اند و توان تحمل بار بالایی دارند، نمونه‌ای از دانش فنی بومی هستند که در شهر بسیار مشاهده می‌شود و نباید فراموش شوند.

قربانی با انتقاد از کم‌توجهی به میراث ناملموس در مقایسه با میراث ملموس اظهار کرد: برای منِ اصفهانی، از بین رفتن یک مهارت یا سنت ارزشمند کمتر از فرو ریختن بنای چهلستون نیست. متأسفانه در حالی که هیچ‌کس مستقیماً به بناهای تاریخی آسیب نمی‌زند، بسیاری از عناصر ناملموس فرهنگ ما در حال نابودی هستند و حتی گاه این آسیب از سوی کسانی است که خود دغدغه فرهنگی دارند.

وی در بخش دیگری از سخنانش با اشاره به مشکلات زیست‌محیطی و ارتباط آن با میراث ناملموس تصریح کرد: با انتقال آب اصفهان به یزد بزرگترین خیانت و بزرگ‌ترین آسیب به احداث قنات‌ها و نگهداری آن‌ها صورت گرفت، قنات‌هایی که می‌توانستند همچنان نیاز آبی منطقه را تأمین کنند، از بین رفته‌اند و در مقابل، اصفهان نیز با بی‌آبی و خشک‌شدن زاینده‌رود مواجه شد. در همین شهر، پر شدن چاه‌های جذبی که زمانی آب‌های سطحی و خاکستری را جذب می‌کردند، سبب تشدید بحران فرونشست شده است. اکنون حتی باران‌های سبک نیز با ایجاد مشکلات فاضلابی همراه می‌شوند، در حالی که این سیستم سنتی می‌توانست بخشی از مشکل را برطرف کند.

رئیس کمیسیون هوشمندسازی و حمل‌ونقل شورای اسلامی شهر اصفهان بر ضرورت ورود موضوع میراث ناملموس به نظام آموزشی کشور تأکید کرد و گفت: نه در آموزش‌وپرورش و نه در وزارت علوم، درسی با محوریت میراث ناملموس وجود ندارد. این در حالی است که لازم است در رشته‌های مرتبط، واحدهای آموزشی و پژوهشی به این موضوع اختصاص یابد. وزارتخانه‌های راه و شهرسازی و نیرو نیز باید دغدغه‌مند باشند، چرا که بسیاری از سیاست‌ها و اقدامات آن‌ها مستقیم یا غیرمستقیم بر میراث ناملموس اثر می‌گذارد.

مدیرعامل بنیاد میراث ناملموس اصفهان در پایان با ابراز امیدواری از گسترش همکاری‌های علمی و پژوهشی در این زمینه خاطرنشان کرد: سیاهه‌برداری هزار میراث ناملموس استان اصفهان نخستین اقدام در نوع خود در کشور است و می‌تواند الگویی برای سایر استان‌ها باشد. امیدواریم با توسعه همکاری‌های دانشگاهی و ایجاد گروه‌های پژوهشی تخصصی، گام‌های موثرتری برای پاسداری از این سرمایه‌های بی‌بدیل برداشته شود.