حق‌شناس تأکید کرد :با وجود این جایگاه کم‌نظیر، همچنان در برخی بخش‌ها با نگاه سنتی به زعفران مواجه هستیم؛ نگاهی که باعث شده بخشی از ظرفیت واقعی این محصول در زنجیره تولید، فرآوری، برندسازی و بازار از بین برود یا به‌درستی بالفعل نشود.

مدیرعامل شرکت زعفران زر برج با اشاره به سابقه فعالیت این مجموعه گفت: این شرکت در حدود دو دهه گذشته در حوزه زعفران حضور داشته، اما فعالیت تجاری هدفمند و ساختارمند آن از سال ۱۳۹۷ با رویکردی جدید آغاز شده است.

وی توضیح داد :از همان ابتدا تلاش شده به جای نگاه صرف به بازار و خرید و فروش محصول، یک زنجیره کامل ارزش برای زعفران طراحی و اجرا شود؛ زنجیره‌ای که از کشاورز آغاز می‌شود و با مدیریت مزرعه، آموزش، فرآوری، تولید، بسته‌بندی، کنترل کیفیت و عرضه در بازارهای داخلی و خارجی ادامه می‌یابد. به گفته او، تفاوت اصلی زر برج با بسیاری از فعالان این حوزه در همین نگاه زنجیره‌ای و حضور از ابتدای فرآیند تولید تا مرحله نهایی عرضه محصول است.

جواد حق‌شناس با بیان اینکه توسعه پایدار در صنعت زعفران زمانی محقق می‌شود که کشاورز در مرکز تصمیم‌گیری و اجرا قرار بگیرد، تصریح کرد: هدف ما از ابتدا این بوده است که کشاورز صرفاً تولیدکننده خام محصول نباشد، بلکه به عنوان یکی از ارکان اصلی زنجیره ارزش در فرآیند توسعه دیده شود.

او افزود :این نگاه، به‌ویژه در حوزه کشاورزی قراردادی، اهمیت بیشتری پیدا می‌کند؛ زیرا در چنین مدلی، رابطه میان مجموعه تولیدی و کشاورز، رابطه‌ای مقطعی و صرفاً مبتنی بر خرید محصول نیست، بلکه یک همکاری مستمر، برنامه‌ریزی‌شده و مبتنی بر آموزش، پشتیبانی و مدیریت است.

وی در ادامه با اشاره به گستره فعالیت‌های زر برج اظهار کرد: در حال حاضر این مجموعه در بیش از دو هزار هکتار سطح زیر کشت، در ۱۶ استان و بیش از ۱۶۰ شهرستان کشور مدیریت و حضور فعال دارد.

به گفته وی :این گستره فعالیت نشان می‌دهد که نگاه زر برج محدود به یک منطقه یا یک بازار خاص نیست، بلکه مجموعه تلاش کرده الگویی قابل توسعه در سطح ملی ایجاد کند؛ الگویی که بتواند در مناطق مختلف کشور متناسب با شرایط اقلیمی و ظرفیت‌های بومی اجرا شود.

مدیرعامل زر برج ادامه داد: آموزش و ترویج از سال ۱۳۹۷ به عنوان نخستین حلقه زنجیره ارزش به صورت جدی در دستور کار مجموعه قرار گرفته و امروز زر برج به عنوان نخستین مجموعه بخش خصوصی همکار سازمان جهاد کشاورزی استان اصفهان در حوزه آموزش تخصصی زعفران فعالیت می‌کند.

وی تأکید کرد : تجربه چند سال اخیر نشان داده هر جا آموزش هدفمند، کاربردی و مستمر به مزرعه رسیده، نتیجه آن در عملکرد، کیفیت و بهره‌وری به‌وضوح دیده شده است. از نگاه وی توسعه زعفران بدون آموزش کشاورزان و انتقال دانش روز، عملاً به نتیجه مطلوب نخواهد رسید.

وی این افزایش را نشانه‌ای روشن از تأثیر دانش فنی و مدیریت مزرعه دانست و افزود :ارتقای عملکرد، بیش از آنکه وابسته به گسترش سطح زیر کشت باشد، به اصلاح روش‌ها، آموزش مستمر و اجرای دقیق اصول تولید بستگی دارد.

به گفته مدیرعامل زر برج، این افزایش بهره‌وری فقط یک دستاورد فنی یا کشاورزی نیست، بلکه پیامدهای اقتصادی و اجتماعی گسترده‌ای نیز دارد. او توضیح داد :وقتی عملکرد مزرعه افزایش می‌یابد، درآمد کشاورز هم بیشتر می‌شود و همین موضوع می‌تواند به پایداری اقتصاد خانوارهای روستایی کمک کند.

در ادامه این نشست خبری ، مجتبی حق‌شناس عضو هیئت‌مدیره شرکت زربرج نیز با اشاره به ظرفیت‌های استان اصفهان در حوزه زعفران گفت :طی سال‌های اخیر برنامه‌ریزی جدی برای توسعه کشت این محصول در استان انجام شده است.

وی با اشاره به اینکه از سال ۱۳۹۷ مسیر توسعه زعفران در اصفهان با برنامه‌ریزی مشخصی دنبال شده، توضیح داد :امروز این استان توانسته به رتبه سوم تولید زعفران در کشور دست پیدا کند. به گفته او، میانگین برداشت بیش از هفت کیلوگرم زعفران در هر هکتار نشان می‌دهد که با مدیریت صحیح و آموزش کشاورزان می‌توان بهره‌وری تولید را افزایش داد.

مجتبی حق‌شناس یکی از مهم‌ترین عوامل موفقیت در این مسیر را آموزش تخصصی کشاورزان دانست .

عضو هیئت‌مدیره زربرج  توضیح داد :با همکاری جهاد کشاورزی و سازمان آموزش فنی و حرفه‌ای، دوره‌های آموزشی متعددی برای کشاورزان برگزار شده و پس از آموزش نیز کشاورزان در قالب قرارداد با مجموعه همکاری می‌کنند.

به گفته وی ، در این مدل علاوه بر آموزش، حمایت عملی نیز از کشاورزان صورت می‌گیرد؛ از مرحله تأمین پیاز زعفران و مدیریت مزرعه گرفته تا خرید محصول.  مجتبی حق شناس تأکید کرد :محصول کشاورزان به‌صورت نقدی خریداری می‌شود و این موضوع نقش مهمی در ایجاد اعتماد میان کشاورزان و مجموعه داشته است.

عضو هیئت‌مدیره زربرج در ادامه به ارزش اقتصادی زعفران اشاره کرد و گفت :قیمت هر کیلوگرم زعفران خشک در حال حاضر حدود ۲۵۰ میلیون تومان است و همین مسئله نشان می‌دهد که مدیریت صحیح این محصول می‌تواند نقش مهمی در اقتصاد کشاورزی ایفا کند.

او همچنین به مسئله تقلب در بازار زعفران اشاره کرد و گفت: متأسفانه در برخی موارد از مواد مختلفی مانند الیاف مصنوعی، کاکل ذرت یا مواد رنگی برای تقلب در زعفران استفاده می‌شود. به گفته او، برای مقابله با این مسئله لازم است محصول دارای شناسنامه و پشتوانه آزمایشگاهی باشد تا مصرف‌کننده بتواند از اصالت آن اطمینان حاصل کند.

در ادامه این نشست خبری مهرداد حق‌شناس مدیر فروش زربرج نیز به اهمیت مدیریت تغذیه مزارع زعفران اشاره کرد و گفت: طی حدود ده سال گذشته این مجموعه با شرکت‌های تولیدکننده مواد مغذی کشاورزی همکاری داشته تا بهترین ترکیبات غذایی برای مزارع زعفران انتخاب و به کشاورزان پیشنهاد شود.

به گفته مدیر فروش زربرج، استفاده از مواد مغذی مناسب می‌تواند تأثیر مستقیمی بر کیفیت عطر و رنگ زعفران داشته باشد. در برخی مزارع که به دلیل خرد بودن مالکیت یا محدودیت منابع، تغذیه مناسب خاک انجام نمی‌شود، کیفیت کلاله زعفران کاهش پیدا می‌کند و ممکن است رنگ‌دهی و کیفیت ظاهری محصول پایین‌تر از حد استاندارد باشد.

مهرداد حق‌شناس همچنین به موضوع استفاده نادرست از سموم در برخی مزارع اشاره کرد و افزود:در بسیاری از موارد کشاورزان به دلیل نداشتن اطلاعات کافی از سموم استفاده می‌کنند؛ در حالی که باقی‌مانده این سموم در آزمایش‌های کیفی مشخص می‌شود و در صورت صادراتی بودن محصول، ممکن است محموله در گمرک‌ها بازگردانده شود.

وی تأکید کرد :در آموزش‌های ارائه‌شده به کشاورزان تلاش می‌شود روش‌های جایگزین و ترکیبات مناسب به آن‌ها معرفی شود تا بدون استفاده از سموم، کیفیت محصول حفظ شود.

مدیر فروش زربرج در پایان به یک روش ساده برای تشخیص اولیه اصالت زعفران اشاره کرد و گفت :مصرف‌کنندگان می‌توانند چند رشته زعفران را در آب سرد قرار دهند. اگر زعفران به سرعت رنگ آزاد کند، احتمال تقلبی بودن آن بسیار زیاد است؛ چرا که زعفران طبیعی به‌تدریج و طی حدود ۱۰ تا ۱۵ دقیقه رنگ خود را آزاد می‌کند.